A2 · Szlify i pisownia · ok. 4 min
Grzecznie i na ty: „du” i „Sie”
„duzen” i „siezen”
Niemiecki każe wybrać poziom grzeczności w każdym zdaniu skierowanym do drugiej osoby – podobnie jak polski.
Znasz to już?
„To dla mnie nowe”: najpierw wyjaśnienie, potem ćwiczenia. „Sprawdzę się”: krótkie pytania (liczba: 2) – przy co najmniej dwóch dobrych odpowiedziach przechodzisz od razu do trudniejszych ćwiczeń.
Te słowa się przydadzą2
Pojawiają się w przykładach i ćwiczeniach tego tematu, a na ścieżce nauki są tu nowe.
- der Herrpan
- die Hausaufgabezadanie domowe
Zrozum
ZapamiętajSie wielką literą to osoba przed tobą; sie małą to ktoś inny.
- Słowa sygnałowe
- du
- ihr
- Sie
- Ihnen
- Ihr
- euch
- dich
- dir
Forma
Wzorce w skrócie
Każdy wiersz mówi najpierw, kiedy albo do czego służy wzorzec, a potem podaje niemiecki przykład.
znacznik pytania
| jedna osoba, na ty | du — Kommst du mit? |
| kilka osób, na ty | ihr — Kommt ihr mit? |
| grzecznie, jedna osoba albo kilka | Sie — Kommen Sie mit? |
| odpowiednie zaimki dzierżawcze | dein / euer / Ihr |
| odpowiednie formy dopełnienia | dich, dir / euch / Ihnen |
Zasady po kolei
Forma, o którą chodzi w tym temacie
Sie zawsze ma wielką literę, we wszystkich formach.
Kann ich Ihnen helfen?Czy mogę Panu/Pani pomóc?
Sie ma tę samą formę czasownika co trzecia osoba liczby mnogiej – prawie zawsze równą bezokolicznikowi (od sein: Sie sind).
Sie haben recht.Ma Pan/Pani rację.
Tryb rozkazujący z Sie zachowuje zaimek; przy du zaimek odpada.
Warten Sie bitte. — Warte bitte.Proszę zaczekać. – Zaczekaj, proszę.
Przejście na ty się proponuje, a nie po prostu zaczyna.
Wollen wir uns duzen?Może przejdziemy na ty?
Przykładowe zdania
Wie heißt du?Jak masz na imię?
Wie heißen Sie?Jak się Pan/Pani nazywa?
Habt ihr Hunger?Jesteście głodni?
Więcej przykładowych zdań (8)
Darf ich Sie etwas fragen?Czy mogę Pana/Panią o coś zapytać?
Ich schreibe dir morgen.Napiszę do ciebie jutro.
Können Sie mir helfen?Czy może mi Pan/Pani pomóc?
Kannst du mir helfen?Możesz mi pomóc?
Ich gebe Ihnen die Unterlagen.Daję Panu/Pani dokumenty.
Setzt euch bitte.Siadajcie, proszę.
Wir sind seit gestern per du.Od wczoraj jesteśmy na ty.
Grüßen Sie Ihre Frau von mir.Proszę pozdrowić ode mnie żonę.
Pułapka, w którą często wpadają osoby mówiące po polsku
Uwaga
Pisane małą literą sie znaczy „ona” albo „oni”, i zdanie Wie heißen sie? zmienia się w „jak oni się nazywają?”. Wielka litera nie jest ozdobą: tylko ona odróżnia „Pan/Pani” od „oni”, bo obie formy mają ten sam czasownik. Po polsku wielką literę w „Pan”, „Ty” stawia się z grzeczności w listach; po niemiecku Sie pisze się wielką literą zawsze, a du zwykle małą.
Szybki sprawdzian
Na rozgrzewkę – pytania: 2, odpowiedź od razu. Nie liczą się do twoich postępów.
Ćwicz
Ćwiczenia do tego tematu: 3. Odpowiedzi sprawdza przeglądarka; żadna z nich nie opuszcza twojego urządzenia.
Teraz twoja kolejZdania do tego tematu: 4; ćwicz, pisząc – sprawdzanie od razu.
Udało się!
Jak dobrze znasz ten temat?
To pole wypełnia się samo, gdy poćwiczysz. Możesz je tu zmienić w każdej chwili.
Następny na ścieżce: 55 · Gdzie: in, an, auf, beiWróć do ścieżki nauki
Całe wyjaśnienie
Czytaj całość · ok. 1 min
Ten problem znasz z polskiego: „ty” albo „Pan/Pani”. Niemiecki ma trzy formy: du dla jednej osoby, z którą jesteś na ty, ihr dla kilku takich osób i Sie dla wszystkich pozostałych, jednej osoby albo wielu. Nie ma formy neutralnej, więc każde zdanie skierowane do kogoś mówi coś o relacji.
Sie zawsze pisze się wielką literą i łączy się z tą samą formą czasownika co trzecia osoba liczby mnogiej: Sie kommen wygląda jak „oni przychodzą”. Po polsku grzeczne „Pan przychodzi” ma trzecią osobę liczby pojedynczej i rodzaj; niemieckie Sie nie zna rodzaju – to samo słowo dla mężczyzny i dla kobiety, dla jednej osoby i dla wielu. To ułatwienie.
Bezpieczna zasada: do każdej dorosłej osoby, której nie znasz – w urzędzie, u lekarza, u klienta, u przełożonego – mów Sie i przechodź na du dopiero, gdy druga osoba to zaproponuje. Propozycja to mały rytuał – Wir können uns gern duzen – i zwykle wychodzi od osoby starszej albo wyższej rangą. W wielu firmach i na budowach koledzy mówią sobie na ty od pierwszego dnia; posłuchaj, jak robią inni.
Warto wiedzieć1
Warto wiedzieć
Porównanie z polskim: „Pan/Pani” a „Sie”
Polskie „Pan/Pani” i niemieckie Sie służą temu samemu, ale są zbudowane inaczej. Polski używa rzeczownika z trzecią osobą liczby pojedynczej i rozróżnia rodzaj: „Pan ma”, „Pani ma”, „Państwo mają”. Niemiecki ma jeden zaimek z trzecią osobą liczby mnogiej dla wszystkich: Sie haben. Nazwisko dodaje się przez Herr i Frau: Guten Tag, Frau Nowak. Samo Frau! albo Herr! jako zwrot – jak polskie „proszę pani!” – brzmi po niemiecku niegrzecznie; mówi się Entschuldigung.
Frau Nowak, haben Sie einen Moment Zeit?Pani Nowak, ma Pani chwilę czasu?
Odmiana czasowników z tej strony: haben · können · wollen · schreiben · helfen · warten